Liefde, onovertreffelijk

Wat is liefde? Basisingrediënt of enkel een smaakvolle toevoeging aan het leven?

De mens lijkt vandaag de dag niet meer te weten wat onvoorwaardelijke liefde betekent; dat is geven zonder maar iets te verwachten als tegenprestatie.

Maar was de mens ooit in staat om te geven in de wetenschap dat er misschien geen ‘beloning’ te verwachten was?

Het wordt wel eens gezegd dat onze relatie met God wordt beïnvloed door die van onze aardse vader. Het kan best wel kloppen maar gelukkig hoeft het geen wet van Meden en Persen te zijn.

Wel wordt Gods liefde naar ons vergeleken met die van een moeder naar haar kind(eren).

Hoe toepasselijk is het op Moederdag…

Beseffen wij het voldoende dat God van ons houdt NIET om wat wij doen/zeggen (of juist niet), maar omdat wij ér zijn. Omdat wij Zijn kinderen zijn. Wij hoeven er niet eens iets voor te doen.

Het feit dat een moeder haar kinderen soms achter het behang kan plakken, betekent niet dat ze van hen af wil omdat ze niet meer van hen houdt, toch?

Johannes zegt in zijn eerste brief (4:19): Wij hebben lief omdat God ons eerst heeft liefgehad.

Van God ontvangen en zo doorgegeven aan elkaar.

En niet andersom: eerst van elkaar ontvangen, dan zien of God ook nog wat kan krijgen.

Natuurlijk ervaart het kind als eerste het krijgen van liefde.

Hoe hartverscheurend is het als het start van een kind moeizaam is omdat het niet voldoende liefde ontvangt, om welke reden dan ook. Want wat wij krijgen, geven wij ook door en als wij al weinig krijgen, hoeveel kunnen wij dan doorgeven?!

Jezus spreekt nadrukkelijk over liefde naar de medemens in de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan (Lucas 10:5-37) en andere keren vertelt de Heiland hoe wij zelfs met onze vijanden moeten omgaan (Lucas 6:27-28), laat staan onze vrienden en geliefden.

Zo gaat ook Johannes verder in vers 20: Als iemand zegt: ‘Ik heb God lief’, maar haat zijn broeder of zuster, is hij een leugenaar. Want iemand kan onmogelijk God, die hij nooit gezien heeft, liefhebben als hij de ander, die hij wel ziet, niet liefheeft.

[Is het niet herkenbaar dat het lijkt alsof de ander die ver(der) weg is, makkelijker om ervan te houden dan degene die dichtbij is?]

Hoe zit het dan met de liefde?

Is het een emotie die kan komen en gaan of toch wel iets anders, misschien te vinden een laag eronder?

Hebben wij nog nooit een kind tegen zijn ouders horen roepen: ‘ik hou niet van jou’? Het spreekt van grote verontwaardiging, onrecht of wat het ook mag zijn, i.i.g. op dat moment wil het kind iets zeggen waarmee hij kwetsen kan.

En zo is dat, geen grotere straf dan het onttrekken van de liefde.

Daarom is het zo belangrijk in de opvoeding (maar ook in alle vormen van relatie) het duidelijk te maken dat het niet eens zijn betekent niet dat de liefde stopt.

Het is een oerbehoefte om geliefd te worden en wij zouden er dan ook alles voor te doen om geliefd te zijn, voor de goedkeuring van de mensen (familie, vrienden, collegae, etc.)

Eigenlijk voert dan angst de boventoon want ja, ik ben bang dat ik niet meer geliefd zal worden als…

In onze grondtekst (1Joh.4:18) staat het zwart op wit: De liefde laat geen ruimte over voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde geen werkelijkheid geworden.

Soms is liefde iemand vasthouden, dan weer juist loslaten.

Hoe is dat voor een moeder haar kind zien iets doen waarvan ze weet dat het niet goed gaat komen en tóch moet het kind zelf zijn schade en schande beleven want anders veranderen de ouders in zgn. curlingouders.

In 1Kor.13 beschrijft Paulus waar de LIEFDE van te herkennen is. Een lijst lijkt het te zijn, haast onhaalbaar voor de, o zo imperfecte mens.

Wat ik ervan begrijp is dat de liefde niet één van de gaven maar de meest belangrijke goddelijk voorteken die over alle andere gaven bepaalt of het waardevol is.

In de genoemde brief (16:13-14) zegt de apostel: Wees waakzaam, volhard in het geloof, wees moedig en sterk, Alles wat u doet, moet u met liefde doen.

Zo gebruiken we de juiste maatstaf.

Preek van Uzonka Lilla Sólyom. Zwolle, 8 mei, 2022.